X
تبلیغات
ارزان موبایل
ایران نامه، پایگاه آگاهی رسانی میراث فرهنگی و طبیعی ایران و جستار های ایران پژوهی شاهین سپنتا، مهرناز شهباز و همکاران
بایگانی
دسته بندی
4 شهریور 1394

فرهنگ ریشه‌شناسی فارسی منتشر شد

 ایران نامه- شاهین سپنتا: فرهنگ ریشه‌شناسی فارسی، نوشته «پاول هُرن» و «هاینریش هوبشمان» با برگردان و ویرایش دکتر جلال خالقی مطلق منتشر شد.

فرهنگ ریشه‌شناسی فارسی، تازه‌ ترین کار دکتر جلال خالقی مطلق است که به کوشش انتشارات مهرافروز در اصفهان و با 577 رویه منتشر شده است.

 پاول هرن، در دههٔ پایانی قرن نوزدهم فرهنگ نامه‌ای در ریشه‌شناسی زبان فارسی منتشر کرد. هاینریش هوبشمان اندکی سپس‌تر پیوستی بر این فرهنگنامه نوشت و بسیاری از کاستی‌هایش را درست کرد.

جلال خالقی مطلق، سال ها پیش به درخواست پرویز ناتل خانلری به ویرایش کارِ هرن و هوبشمان پرداخت و نخستین دفتر از این کار را با نام « اساس اشتقاق فارسی » ( آ- خ) در سال 1356 به کوشش بنیاد فرهنگ ایران چاپ کرد.

 این کار ناتمام ماند تا به تازگی نسخه ویراسته ای دربرگیرنده حدود یک هزار واژه با افزوده‌های فراوان به کوشش خالقی مطلق در یک جلد با نام «فرهنگ ریشه‌شناسی فارسی » (آ- ی) به چاپ رسید.

 در نسخه تازه،  بخش بزرگی از تلفظ ‌های اشتباه در کتاب هُرن و هوبشمان ویرایش شده است و گواه های فارسی و پهلوی از سوی خالقی مطلق برای واژه ها بر پایه شاهنامه نسخه ویراسته خودش ارائه شده است.

نشانی انتشارات و کتابفروشی مهر افروز:  اصفهان، دروازه دولت، ارگ جهان نما - طبقه ب یک

تلفن: 031 32121293 - 031 36205804 

برای تهیه کتاب در تهران:  کتابفروشی توس 66461007-021 و  پخش فرهنگ:  66482150-021

 


25 مرداد 1394
تازه ترین گزارش از سرنوشت تپه اشرف


تپه اشرف زیر خاک می رود!

 

ایران نامه- هاجر مرادی: تپه اشرف یکی از آثار تاریخی، متعلق به 5 دوره تاریخی اشکانی، ساسانی، دوره انتقالی ساسانی به اسلامی، قرن چهارم و پنجم هجری و قرن 12 هجری است. با وجود چنین سابقه تاریخی تا دهه 1330 در آن کشاورزی انجام می‌شده است.

  تپه اشرف یکی از آثار تاریخی، متعلق به 5 دوره تاریخی اشکانی، ساسانی، دوره انتقالی ساسانی به اسلامی، قرن چهارم و پنجم هجری و قرن 12 هجری است. با وجود چنین سابقه تاریخی تا دهه 1330 در آن کشاورزی انجام می‌شده است. اکنون پس از انجام چند فصل کاوش در این محوطه، عرصه این تپه و مکان‌هایی که به گفته برخی کارشناسان باید در آن‌ها کاوش انجام شود، از سوی شهرداری در حال تبدیل شدن به فضای سبز است و در این صورت اگر آثاری ارزشمند در دل خود داشته باشد، از بین خواهد رفت.علیرضا جعفری زند، سرپرست هیأت پنجمین فصل کاوش تپه اشرف درباره اهمیت این تپه می‌گوید: چهار فصل گذشته کاوش در سال‌های 89 تا 90 در تپه اشرف اصفهان در مساحت 7 هکتار انجام شده که توانستیم طی این کاوش‌ها آثار فرهنگی نیز کشف کنیم.

 

دنباله نوشتار را در اینجا بخوانید...

12 تیر 1394
بیم و امیدها برای تپه تاریخی اشرف + عکس


پنجمین فصل کاوش تپه تاریخی اشرف آغاز شد 

ایران نامه- شاهین سپنتا: پنجمین فصل کاوش های باستان شناسی در تپه اشرف اصفهان پس از چهار سال توقف و با مجوز پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری کشور آغاز شده و تا چند روز دیگر ادامه خواهد داشت.

بررسی روش ساخت کاخ اشرف که بقایای آن در کاوش های پیشین به دست آمد، یکی از اهداف فصل پنجم کاوش در تپه اشرف می باشد.

در فاصله فصل چهارم تا پنچم کاوش، چند واحد مسکونی در حریم درجه یک تپه اشرف با موافقت میراث فرهنگی اصفهان، توسط شهرداری تملک، تخریب و آزاد سازی شد و اکنون عملیات پارک سازی در آن جریان دارد این در حالی است که محل این واحد ها بخشی از محوطه تپه به شمار رفته و باید به جای پارک سازی فرصت گمانه زنی و کاوش در آن فراهم می شد.

همچنین گفته می شود که شهرداری منطقه، تصمیم دارد نرده های حفاظتی محوطه تپه اشرف را به بهانه "نازیبا کردن" چشم انداز خیابان مشتاق برچیند که در صورت عملی شدن این تصمیم احتمال تردد افراد متخلف و موتوریسکلت ها در تپه دو چندان خواهد شد.

 شهرداری منطقه در حالی تصمیم به برچیده شدن نرده های حفاظتی تپه تاریخی اشرف به بهانه نازیبا شدن خیابان دارد که  دیوارهای مخروبه و زمین های رهاشده درست روبروی تپه اشرف و در ابتدای بلوار لاله و یا دیوارهای فروریخته و تخریب شده  باغ های خیابان مشتاق در کنار خیابان و در دل بوستان حاشیه زاینده رود، چشم اندازی نازیبا را در برابر دیدگان شهروندان  گشوده است. شهرداری همچنین هیچ کوششی برای جمع آوری زباله هایی که در حاشیه تپه روی هم تلنبار شده است،  نمی کند.

 

دنباله نوشتار را در اینجا بخوانید...

11 خرداد 1394


استاد پورصفا نقاش نامدار اصفهانی درگذشت

پورصفا (آبرنگ) اثر استاد نادر مهذب نیا

ایران نامه: استاد عباسعلی پورصفا، نقاش نامدار اصفهان  10 خردادماه 94 در سن 94 سالگی به علت عارضه ریوی ناشی از کهولت در بیمارستان کاشانی اصفهان درگذشت. پیکر این هنرمند اصفهانی سه شنبه 12 خردادماه ساعت 8 و نیم بامداد از روبروی هنرستان هنرهای زیبای اصفهان تشییع و در قطعه نام آوران آرامستان باغ رضوان اصفهان به خاک سپرده می شود. 

عباسعلی پورصفا در سال 1300 خورشیدی در اصفهان دیده به گیتی گشود. وی دوره دبستان و دبیرستان را در مدرسه علمیه گذراند و در سال 1316 خورشیدی به هنرستان صنعتی رفت. 

در سال 1318 «هنرستان هنرهای زیبا» از «هنرستان صنعتی» تفکیک شد، و در هنرستان تازه گشایش یافته هنرهای زیبا، رشته های مینیاتور، استیل قلمزنی، زری بافی، کاشیکاری، منبت کاری، مینا کاری ، قالی بافی، نقاشی و طبیعت سازی به سرپرستی مرحوم استاد عیسی بهادری تدریس می شد

عباسعلی پورصفا در هنرستان هنرهای زیبا در رشته نقاشی و طبیعت سازی درس به تحصیل مشغول شد. نخستین استادش، «عیسی بهادری» بود و پس از ایشان «محمد معیدی» دورنماسازی با رنگ و روغن را از روی مدل به پورصفا تعلیم داد. پورصفا صورت سازی را بدون تعلیم آموخت

استاد پورصفا با مرحوم ابوعطا و استاد رستم شیرازی و بزرگان دیگری هم دوره بوده است. او پس از به پایان رساندن دوره هنرستان به دانشگاه تهران رفت و در رشته نقاشی مشغول به تحصیل شد اما به علت اصرار آقای بهادری و پدر و مادرش قبل از پایان دوره دانشگاه به اصفهان بازگشت و در سال 1322 به سمت استاد هنرستان هنرهای زیبا استخدام شد.

استاد پورصفا دارای نشان درجه یک هنری است. او تابلوهای ابنیه در نقاشی ایران و نیز نقش چهره را به صورت نقطه چین برای بافت فرش پایه گذاری کرده است و در طول 31 سال، هنرجویان بسیاری پرورش داده و در ده‌ها نمایشگاه داخلی و خارجی شرکت داشته است. آثار بسیاری از او به سبک واقع گرا و بناهای تاریخی در موزه های داخلی و خارجی نگهداری می شود.

پورصفا بیش از 40 سال به خلق آثار ارزشمند نقاشی در سبک های مختلف طراحی، سیاه قلم، پاستل، آبرنگ، رنگ روغن، و صورت سازی پرداخت.

استاد عباسعلی پورصفا در سال 1391 خورشیدی « تندیس دوستدار اصفهان» را به مناسبت روز اصفهان، یکم آذرماه، و به پاس یک عمر تلاش و کوشش در راه پاسداشت هنر نصف جهان از انجمن دوستداران اصفهان دریافت نمود.

استاد پورصفا در مراسم روز اصفهان، یکم آذر 1391. عکس: لیلا آقایی


3 خرداد 1394
نغمه اصفهان با صدای شهریار بلوچستانی


نغمه اصفهان، پس از 70 سال فراموشی به گوش رسید! 



نماهنگ نغمه اصفهان با صدای شهریار بلوچستانی را در اینجا بشنوید و ببینید


سال هاست که تصنیف جاودانه "به اصفهان رو " با صدای تاج و سروده بهار در وصف "تبعیدگاهش، یگانه اثر ماندگاری است که دوستداران این شهر تاریخی زیر لب زمزمه می کنند. اما کمتر کسی به یاد دارد که همزمان با آن، "سرود اصفهان" کار مشترک حسین گل گلاب و روح الله خالقی، ساخته و اجرا شد و اکنون پس از گذشته 70 سال این اثر با صدای شهریار بلوچستانی زنده شده است.

 

دنباله نوشتار را در اینجا بخوانید...

4 فروردین 1394
سنجد نماد چیست؟



سنجد در هفت سین نماد چیست؟

 

شاهین سپنتا

 

سنجد یکی از اجزای اصلی سفره هفت سین ایرانیان است. اما درباره تاریخچه این گیاه و انگیزه نهادن آن بر سفره هفت سین آگاهی چندانی در دست نیست.

برخی از پژوهشگران که درباره نوروز و فلسفه هفت سین پژوهش کرده اند، فلسفه نهادن سنجد بر سفره هفت سین را چنین نوشته اند:

«... سنجد را بر این باور بر سفره می نهند تا هرکس با خویشتن عهد کند که آغاز سال، هرکاری را سنجیده انجام دهد. قرار دادن سنجد بر سفره هفت سین، نشانه گرایش به عقل است و احترام به تفکر و ترویج خردمندی...»

باورمندان به این  دیدگاه، جز اشاره به این نظر که واژه سنجد ریشه در مصدر «سنجیدن» دارد، دلیل دیگری ارائه نمی کنند. اما با بررسی بیشتر ریشه های کهن این واژه، دیدگاه بالا رنگ می بازد.

 

دنباله نوشتار را در اینجا بخوانید...

2 فروردین 1394
هفت سین ایرانی...


پاسخ های کوتاه به پرسش های متداول درباره هفت سین

شاهین سپنتا


 1-تاریخچه هفت سین به چه زمانی بازمی گردد؟

 آیین گستردن سفره‌ هفت‌سین و خوراکی‌های گوناگونی که بر آن می‌نهند، نشانی از سنت گستردن سفره در «بزم مهر» در میان پیروان کیش مهر است.

امروزه در پیروی از همان سنت، در بیشتر مناطق ایران، به نشانه هفت امشاسپند (هفت صفت خداوند) هفت خوراکی با منشاء گیاهی بر سفره هفت سین می‌نهند.

هفت امشاسپند عبارتند از: اندیشه نیک (بهمن)، بهترین راستی (اردیبهشت)، شهریاری اهورایی (شهریور)، فروتنی و بردباری و زایندگی (اسفند)، کمال و رسایی (خرداد) و جاودانی (امرداد) و اهورا مزدا (خداوند جان و خرد).

 

 

دنباله نوشتار را در اینجا بخوانید...

25 اسفند 1393
ماهی قرمز و جشن جهانی نوروز


ماهی های قرمز نوروزی در کشورهای

ایران، افغانستان، هند، استرالیا، عراق و ترکمنستان

 

 

ایران نامه- شاهین سپنتا: چند سال است که دشمنان فرهنگ ایران از روی ناآگاهی و یا از روی عمد و با انگیزه کمرنگ کردن آیین های نوروزی به بهانه های مختلف با نمادهای نوروزی همچون حاجی فیروز، چهارشنبه سوری، سبزه و ماهی قرمز هفت سین به مخالفت می پردازند.

با همه دروغ پراکنی هایی که این عده معدود در سال های گذشته در رسانه های مختلف درباره ماهی قرمز کردند تا آن را از چشم مردم بیاندازند اما خوشبختانه طبق آمار منتشر شده طی چند سال گذشته، تولید انواع ماهی زینتی از جمله ماهی قرمز هر سال نسبت به سال قبل رشد داشته است.

افزون بر این امسال گزارش هایی از صادرات ۱۵۰ هزار قطعه ماهی قرمز از ایران به افغانستان و ترکمنستان به مناسبت نوروز 1394 منتشر شد  که نشان می دهد سنت گذاشتن ماهی قرمز بر سفره هفت سین در مناطق وسیعی از این دو کشور طرفداران زیادی دارد.

ماهی های قرمز در حقیقت سفیرهای فرهنگ ایران هستند که بر سفره نوروزی فارسی زبانان و برپادارندگان نوروز می نشینند.

 به گواهی گزارش های مردم شناسی از کشورهای هند و پاکستان، سنت گذاشتن ماهی قرمز بر سفره نوروزی  از سوی پارسیان این کشورها و دیگر باورمندان و دوستداران آیین های نوروزی نیز متداول است.

در بازارهای عراق ازجمله سوق الغزل (بازار غزل) در منطقه شورجه در مرکز پایتخت عراق نیز ساعاتی مانده به تحویل سال، حوضچه‌های شیشه‌ای و تشت‌های مسی و پلاستیکی که در آن ماهی‌های کوچک قرمز می‌چرخند در هر گوشه‌ای از بازار دیده می‌شد و تعداد زیادی از مردم در حال خرید ماهی قرمز هستند

در چند سال اخیر در عراق مرسوم شده ، بسیاری از خانواده ها در این روزها، ماهی قرمز را خریداری و در منزل نگهداری می‌کنند.

 

 

فروش ماهی قرمز در افغانستان به مناسبت نوروز 1394

 

  

ماهی قرمز در سفره نوروزی پارسیان (زرتشتیان) شهر حیدرآباد هندوستان



 

ماهی قرمز بر سفره نوروزی پارسیان استرالیا 



Festivities of Navroz begin with cleaning and decorating of homes. Jasmine and rose are flowers primarily used for decoration besides other symbolic objects of Navroz.

Parsees, on the other hand, visit the fire temple for thanksgiving prayers and offering sandalwood sticks to the fire. After the prayers, they greet each other ‘Sal Mubarak’ and exchange gifts.

It is a custom to lay down a table and place a copy of the Gathas, a lit lamp or candle, a shallow ceramic plate with sprouted wheat or beans, small bowl with a silver coin, flowers, painted eggs, sweets and rosewater, and a bowl of water containing goldfish in it. They all signify prosperity, wealth, colour, productivity, sweetness and happiness.

 

ماهی قرمز در سفره نوروزی ازبکستان 

 

پاسخ‌های کوتاه به پرسش‌های متداول

درباره ماهی قرمز سفره هفت سین 


8 اسفند 1393
چمن کاشتن یا سبزه انداختن؟


سبزه های نوروزی جای خود را به چمن نمی دهند

 

مدتی است که برخی افراد که با نوروز و آیین های ایرانی سر ستیز دارند، به سراغ سبزه نوروزی رفته اند و با آوردن بهانه هایی از جمله اسراف و آلودگی و... پیشنهادهای عجیب برای حذف یا تغییر شکل سنت زیبای سبزه انداختن مطرح می کنند.

 امسال در پیامی که در شبکه های اجتماعی منتشر شد، آمده است: 

 «طبق اعلام مرکز آمار ایران در کشور 24 میلیون خانوار زندگی می کند اگر هر خانوار برای سبزه سفره نوروز 100 گرم گندم (یک کالای استراتژیک)  استفاده کند، ذر مجموع 2400 تن گندم دور ریخته می شود. آیا موافقید به جای گندم از تخم چمن استفاده کنیم که هم بومی ایران است و  هم در طبیعت به رشد خود ادامه می دهد و هم سبزتر از گندم است و این طور هم آیین ایرانی ما حفظ می شود و هم کمکی به اقتصاد کشور عزیزمان است.»

 در پاسخ به این پیام، تذکر چند نکته ضروری است:

 

دنباله نوشتار را در اینجا بخوانید...

1 2 3 4 5 ... 104 >>
برای هموندی در آگاهی نامه این تارنگار نام کاربری خود در سامانه بلاگ اسکای را وارد کنید
نام کاربری
شمار بازدیدکنندگان : 1936289


Powered by BlogSky.com

آخرین یادداشت ها