X
تبلیغات
سامانه پیام کوتاه
ایران نامه، پایگاه آگاهی رسانی میراث فرهنگی و طبیعی ایران و جستار های ایران پژوهی شاهین سپنتا، مهرناز شهباز و همکاران
بایگانی
دسته بندی
2 فروردین 1395
نامه سرگشاده به رئیس جمهور- 1395/1/2


به نام خداوند جان و خرد

جناب آقای دکتر حسن روحانی

ریاست محترم جمهوری اسلامی ایران

 

با سلام و احترام و شاد باش جشن جهانی نوروز و فرارسیدن سال 1395 خورشیدی، ضمن آرزوی موفقیت حضرتعالی در تحقق برنامه های خود و رونق اقتصادی در سال پیش رو، با بهره گیری بیشتر از توانمندی های فرهنگی و اجتماعی، به استحضار می رساند:

همان گونه که آگاهید، احترام به سنت ها و آیین های ایرانی وظیفه همه ایرانیان است و در این میان، مسئولیت کسانی که از سوی مردم برای تصدی کلیدی ترین مناصب انتخاب شده اند به ویژه شخص رئیس دولت در حفظ ارزش های فرهنگی و تاریخی کشور اگر از بقیه ملت بیشتر نباشد، کمتر نیست.

همان گونه که آگاهید یکی از نمادهای نوروز ایرانی، سفره هفت سین است؛ سفره ای پر خیر و برکت که همه ساله به هنگام نوروز همه ایرانیان و ایرانی تباران و برپادارندگان نوروز در گوشه گوشه ایران فرهنگی و سراسر جهان می گسترانند.

فراموش نمی کنیم، روزهای غرور آفرین دفاع مقدس را که رزمندگان دلاور ایرانی در سخت ترین شرایط جنگی و با کمترین امکانات، سفره های هفت سین خود را در سنگرها می گستردند.

از یاد نمی بریم،  سفره های هفت سین خانواده های بزرگوار شهدا را که پس از سال ها که از پرکشیدن آن عزیزان می گذرد، همه ساله به هنگام نوروز بر مزار شهیدان گسترده می شود.

امروز نیز مدافعان حرم در کشاکش نبرد با تروریست ها در سوریه و در حرم حضرت رقیه، سفره هفت سین ایرانی را به نشانه استواری و پایداری فرهنگ ایرانی- اسلامی در پیشگاه آن حضرت گسترانده اند.

از سوی دیگر دولتمردان دیگر کشورها به نشانه احترام و ارادت به فرهنگ ایرانی و ملت سربلند ایران، پیام های نوروزی خود را از کنار سفره های هفت سین گسترده در دولتسرای خود منتشر می کنند.

اما متاسفانه در پس زمینه پیام نوروزی حضرتعالی، بجز تنگ نارنج که از اجزای اصلی سفره هفت سین نیست، هیچ اثری از اجزای اصلی سفره هفت سین ایرانی همچون سبزه، سمنو، سیر، سنجد،  سیب و ... که هر یک نماد و نشانه ای از آرزوهای بلند این ملت در آستانه سال نوست، دیده نمی شود.

فراموش نکنیم که در راستای مسئولیت خطیری که پیشتر از آن یاد شد، هیچ پویش و انگیزه ای نمی تواند و نباید، فراتر از اهمیت حفظ آیین های فرهنگی و تاریخی ملت رخ نماید و امیدواریم در سال های آینده دولت در کنار ملت بیش از گذشته در پاسداشت فرهنگ و هویت ملی کوشا باشد.

شاهین سپنتا، پژوهشگر جشن های ایرانی


29 آذر 1394
چله یا یلدا ؟


چله درست است یا یلدا، یا هر دو؟

شاهین سپنتا


 

بلندترین شب سال را ایرانیان با جشن و شادی و شب زنده داری سپری می کنند. جشنی که گروهی آن را "چله" و گروه دیگر "یلدا" می نامند و همواره این پرسش پیش می آید که کدام نام درست تر با به قولی ایرانی تر است؟

در این نوشتار به بررسی هر دو واژه و سرچشمه های فرهنگی و تاریخی و واژه شناسی هر دو می پردازیم و سپس برتری های هر کدام را بازمی نماییم.

 

 

دنباله نوشتار را در اینجا بخوانید...

21 آذر 1394
تزئین سرو مهر یا درخت یلدا


آیین آذین بندی سرو مهر در جشن یلدا 1

شاهین سپنتا

سرو ابرکوه یزد، یکی کهنسال ترین درختان سرو  ایران

درخت سرو در فرهنگ ایران جایگاه ویژه ای دارد و از هزاران سال پیش تاکنون مورد علاقه ایرانیان بوده است. گرامی داشت درخت سرو در فرهنگ ایران با گسترش آیین مهر در ایران کهن در پیوند است.

نیاکان هوشمند ما که در طبیعت و با طبیعت زندگی می کردند، پس از مشاهده خورشید و ماه و ستارگان و تجربه تغییرات طبیعی فصول و کوتاهی و بلندی روز و شب، فعالیت های روزانه خود را بر بنیان این پدیده های طبیعی و دگرگونی های آن ها تنظیم کردند و از آن ها بهره های فراوان بردند. از این روی "زندگی بخشی" این پدیده های طبیعی را ستودند و از میان این پدیده های طبیعی، خورشید که با پرتوهایش (مهر) به این زمین و همه زیستمندان روی آن گرمای زندگی می بخشید، بیش از همه مورد ستایش قرار گرفت.

سپس نیاکانمان با ژرف نگری در بزرگترین سرچشمه نور مادی (خورشید) و با شناخت اثرات زندگی بخش پرتوهای آن (مهر) به شناخت درونی بزرگترین سرچشمه نور مینوی (خداوند) دست یافتند و فروزهای پاک و جاودانش همچون مهر مینوی را ستودند و کوشیدند تا برترین صفاتی را که برای او متصور بودند همچون مهرورزی و پیمان داری و میانه روی و دادگستری را در نهاد خود نیز پرورش دهند و آن آیین را « آیین مهر» نامیدند.

 

دنباله نوشتار را در اینجا بخوانید...

18 آذر 1394
پژوهشی درباره جشن یلدا

 


نگاهی به پیشینه و جایگاه یلدا در فرهنگ ایران

 

 شاهین سپنتا

 

چکیده : جشن « یلدا »  یا جشن « شب چله »  در آخرین شب پاییز (30 آذر ماه برابر با 21 دسامبر) که بلندترین شب سال نیز هست ، در خاستگاه اصلی خود « ایران » با شور و شوق فراوان برپا می شود . این جشن ریشه در آیین کهن  « مهر » دارد که دیرزمانی در ایران و سپس در بسیاری از کشورهای آسیا و اروپا گرامی داشته می شد. شادمانی ، گردهمایی خانوادگی و خوردن میوه هایی همچون هندوانه و انار و خشکبار از آیین های ویژه جشن یلدا است.

پیشینه آیین مهر : در هزاره های دور ، مردمانی که در طبیعت زندگی می کردند بر اثر مشاهده خورشید و ماه و ستارگان و تجربه تغییرات طبیعی فصول و کوتاهی و بلندی روز و شب ، فعالیت های روزانه خود را بر بنیان این پدیده های طبیعی و دگرگونی های آن ها تنظیم می کردند و از آن ها بهره های فراوان می بردند. از این روی زندگی بخشی این پدیده های طبیعی را ستودند و آنان را تجلی وجود خداوند دانستند و از میان این پدیده های طبیعی ، خورشید که با پرتوهایش ( مهر ) به این زمین و همه زیستمندان روی آن گرمای زندگی می بخشید ، بیش از همه مورد ستایش قرار گرفت. سپس مردمان با اندیشیدن و ژرف نگری در بزرگترین منشاء نور مادی ( خورشید ) و شناخت اثرات زندگی بخش پرتو های آن ( مهر ) به شناخت بزرگترین منشاء نور معنوی ( خداوند ) دست یافتند . آنگاه مهر معنوی خداوند را ستودند و کوشیدند تا این صفت خداوندی را که به معنای صلح و دوستی ، محبت و پیمان داری و میانه روی است ، در نهاد خود نیز پرورش دهند.

مهر ، در زبان سنسکریت  « Mitra » ، در اوستایی « Mithra » ، در زبان پهلوی « Mitr » و در پارسی امروزی « Mitra یا  Mehr » گفته می شود.

 

دنباله نوشتار را در اینجا بخوانید...

17 آذر 1394
زمان درست جشن های ایرانی


جشن های ایرانی در تقویم رسمی ایران

 

شاهین سپنتا

 

چند سال است که به دنبال آشنایی گروه های مختلف مردم با جشن های ایرانی، علاقه مندان به برگزاری این جشن ها با دوگانگی در زمان برگذاری آنها روبرو شده اند. برای نمونه، کسانی زمان درست جشن اسفندگان را 29 بهمن ماه و گروهی دیگر زمان درست برگذاری اسفندگان را پنجم اسفندماه می دانند.  

گروه نخست بر این باورند که جشن ها باید مطابق با "تقویم راستی" که همه ماه هایش 30 روزه است برگذار شود و تاکید می کنند که این تقویم از اصالت و قدمت زیادی برخوردار است و طی قرن ها حفظ شده تا امروز به دست ما رسیده و گروه دیگر استدلال می کنند که جشن های ایرانی باید طبق تقویم رسمی کشور که بنیان علمی دارد و همه ایرانیان با هر دین و باوری به آن مراجعه می کنند یا همان تقویمی که در آن شش ماه نخست سال 31 روز و شش ماه دوم 30 روزه ( اسفندماه 29 یا 30 روز) است، برگذار شوند.

این نگارنده که از باورمندان به دیدگاه دوم است، در تبین آن نگاهی خواهد داشت به تاریخچه و برتری های گاهشماری رسمی کشور نسبت به گاهشماری های دیگر و اهمیت آن در تعیین دقیق زمان جشن های ایرانی، و سپس دیدگاه شماری از پژوهشگران و اندیشمندان را در این باره، بازمی نماید.

 

 

دنباله نوشتار را در اینجا بخوانید...

11 آذر 1394
کتاب شناخت: زیباشناسی رنگ در...


زیباشناسی رنگ در آیین های ایران باستان منتشر شد

کتاب زیبا شناسی رنگ در آیین های ایران باستان، پژوهشی از نجمه مرادیان ریزی و منیژه ملکی ریزی زیر نگر موبد دکتر ادشیر خورشیدیان و به همت انتشارات فروهر در 264 رویه منتشر شد.

بخش های هفت گانه این کتاب عبارتند از: کتاب رنگ ها، آشنایی با واژگان دین و کیش، رنگ و آیین های کیش میترائیسم یا مهرپرستی، رنگ و آیین های کیش زرتشتیان، رنگ و آیین های کیش مانی، رنگ و کیش مزدک، درختان همیشه سبز و میوه های سرخ.

این کتاب با نگاه به اثرات روان شناسانه و خردمندانه رنگ در آیین های دینی، ضمن معرفی کاربرد و نقش رنگ ها در انتقال مفاهیم در باورهای ایران باستان، خواننده را با زوایای تودرتوی اندیشه و روحیه نیاکان آشنا می کند.

این اثر بهره مشترکی است از بانو نجمه مرادیان ریزی زاده لنجان اصفهان و کارشناس ارشد مطالعات سینمایی از دانشگاه تهران و مادرش بانو منیژه ملکی ریزی زاده لنجان افصهان کارشناس علوم تربیتی که پیش تر نیز پژوهش هایشان در نشریات گوناگون همچون فروهر، چیستا، امرداد و ... منتشر شده است. 

علاقه مندان برای تهیه این کتاب می توانند در اصفهان به کتابفروشی مهرافروز در ارگ جهان نما و در تهران به کتابفروشی انتشارات فروهر در خیابان فلسطین جنوبی مراجعه کنند.


11 آذر 1394
گزارش ششمین همایش روز اصفهان


ششمین همایش نکوداشت روز اصفهان برگذار شد

ایران نامه- شاهین سپنتا: ششمین همایش نکوداشت یکم آذرماه روز اصفهان به همت انجمن دوستداران اصفهان با آرمان "اصفهان برای همیشه، برای همه" در اتاق بازرگانی شهر برگذار شد.

در همایش نکوداشت روز اصفهان که بر بنیان بیان نامه 30 تن از اصفهان شناسان نامی در هفته اول آذرماه هر سال برگذار می شود، افزون بر پرداختن به مسایل شهر، آیین سپاس از چهره های برجسته فرهنگی و علمی اصفهان نیز برپا می شود.

در همایش امسال از شش تن از چهره های برجسته عملی، فرهنگی و هنری اصفهان از جمله دکتر سیروس شفقی، دکتر ایران کلباسی، استادحسین علاقمندان، استاد ناهید دایی جواد، استاد محمد رحیم اخوت و استاد مرتضی مطیفی فرد با پیشکش تندیس اصفهان سپاسگزاری شد.

 

دنباله نوشتار را در اینجا بخوانید...

5 آذر 1394
نمابرگ های جشن آذرگان




11 آبان 1394
گزارش روز کورش: 7 آبان 94


گزارش اختصاصی از هفتم آبان ماه 94

روز جهانی کورش بزرگ، پرشورتر از سال های گذشته برگذار شد

 

ایران نامه- شاهین سپنتا: روز کورش، هفتم آبان، امسال از همه سال های پیش پرشورتر برگذار شد. با همه شایعاتی که از چند روز پیش از آن بر سر زبان ها بود مبنی بر اقدامات امنیتی گسترده برای جلوگیری از  برگزاری هرگونه مراسم بزرگداشت کورش در محوطه پاسارگاد، در روز هفتم آبان چند هزار نفر از هم میهنان در پاسارگاد گردهم آمدند و با شور و اشتیاقی افزون تر از سال های گذشته این روز را گرامی داشتند.

حضور هم وطنان کرد و لر و بختیاری با لباس های کردی و لری در محوطه پاسارگاد در حالی که دست در دست یکدیگر داشتند و یا در حال سلام نظامی به کورش بزرگ و یا سرخم کردن در برابر جایگاه او در تاریخ و تمدن ایران بودند، نشان از تاثیر ژرف کورش بر همبستگی همه اقوام ایرانی از دیرباز تاکنون دارد.

بسیاری از خانواده ها با گل و شیرینی به دیدار آرامگاه کورش می شتافتند. جوانانی از سراسر ایران در حالی که دستان یکدیگر را به نشانه اتحاد و همبستگی بلندکرده بودند، یک صدا سرود ملی " ای ایران" می خواندند.

حضور برخی چهره های فرهنگی همچون شاعر ملی استاد مصطفی بادکوبه ای نیز در میان جوانان و خواندن سروده های ملی- میهنی بر شور و شوق این مراسم افزود. 

 

دنباله نوشتار را در اینجا بخوانید...

1 2 3 4 5 ... 106 >>
برای هموندی در آگاهی نامه این تارنگار نام کاربری خود در سامانه بلاگ اسکای را وارد کنید
نام کاربری
شمار بازدیدکنندگان : 2013196


Powered by BlogSky.com

آخرین یادداشت ها